TRaLIST Kullanım Kılavuzu
TRaLIST'in ekranları, hesaplama yöntemi ve günlük kullanımı. Bu kılavuz uygulamayı ilk kez kullananlar için hazırlanmıştır; tamamının okunması yaklaşık 15 dakika sürer.
Ekran görüntülerindeki hisse kodları ve tüm sayılar temsilidir, gerçek piyasa verisi değildir. Bu kılavuz ve TRaLIST bir hesaplama ve tarama aracıdır; yatırım tavsiyesi vermez, alım-satım kararı önermez.
1. Genel bakış
TRaLIST, BIST'te işlem gören yaklaşık 600 hissenin bilanço verisini ve canlı fiyatını aynı tabloda birleştirir. Her hisse için 13 rasyo hesaplar, bunları tüm piyasa içindeki sırasına çevirir ve iki puana indirger: Temel (şirket bilançoya göre ucuz ve sağlam mı) ve Teknik (şu an bir hareket sinyali var mı).
Veriler ne zaman güncellenir
| Veri | Ne sıklıkla | Not |
|---|---|---|
| Fiyat, günlük değişim, hacim | Seans içinde ~90 sn | Tablo kendiliğinden tazelenir; sayfayı yenilemeye gerek yok. |
| MACD sinyali | Her gün 19:00 | Kapanış sonrası hesaplanır. Gün içinde canlı fiyatla tahmini olarak tazelenir. |
| Bilanço kalemleri | Çeyreklik | Şirket KAP'a bildirdikçe. Dönem sütunu hangi bilançoya bakıldığını söyler. |
| Piyasa rejimi ve genişlik | Günde bir | Sağ paneldeki "Rejim" satırı. |
İlk açılış
İlk girişinizde kısa bir karşılama penceresi çıkar. Kılavuzu Aç sizi bu sayfaya getirir; kapattıktan sonra da sağ paneldeki Kılavuz düğmesi, sağ üstteki ? ikonu veya F1 tuşu her zaman buraya götürür.
2. Ekran düzeni
Giriş yaptığınızda tek bir ekran görürsünüz. Solda ana tablo, altında takip listesi, sağda işlem paneli.
Filtre satırı — varsayılan olarak kapalıdır
Tablonun üstünde her sütuna bir Min ve bir Max kutusu veren bir satır vardır, ama açılışta gizlidir. Sağ paneldeki Filtrele düğmesi açar.
Hisse seçimi
Satıra tıklandığında hisse seçilir ve satır içi hızlı işlem düğmeleri belirir. Çift tıklamak doğrudan bilanço sayfasını açar.
3. Sütun tanımları
Tablodaki rasyoların hepsi son bilanço ile güncel fiyattan hesaplanır. "Eder" ile biten sütunlar şirketin hisse başına ne ettiğini, yüzdeli olanlar bunun bugünkü fiyata göre ne kadar üstünde/altında olduğunu söyler.
| Sütun | Hesabı | Ne anlatır |
|---|---|---|
| OzEder | Özkaynak / Sermaye | Hisse başına defter değeri. Fiyatla kıyaslanır. |
| %OzEder | (OzEder − Fiyat) / Fiyat | Pozitifse hisse defter değerinin altında işlem görüyor. |
| TopEder | Toplam Varlık / Sermaye | Borç düşülmemiş hâli — üst sınır olarak okunur. |
| ReelEder | Varlıkların %70'i − kısa vadeli borç − uzun vadeli borcun %60'ı + 2× yıllık net kâr, sermayeye bölünür | Muhafazakâr bir tasfiye değeri yaklaşımı. Bu ürünün en ağırlıklı ölçütü. |
| %ReelEder | (ReelEder − Fiyat) / Fiyat | Temel puanın en büyük bileşeni (%25 ağırlık). |
| R_Hcm | Hacim × 10.000 / (Fiyat × Sermaye × Halka açıklık) | Dolaşımdaki paya göre işlem yoğunluğu. Puana girmez — bkz. aşağıdaki uyarı. |
| R_Cari | (Dönen varlık + yıllık net kâr) / toplam borç | Borç ödeyebilirlik. Temel puanda sağlamlık kalemi (%20). |
| NetK/OzV | Net kâr / Özkaynak | Özkaynak kârlılığı (%20 ağırlık). |
| FaalK/OzV | Faaliyet kârı / Özkaynak | Esas faaliyetten gelen kârlılık (%10). |
| BrütK/OzV | Brüt kâr / Özkaynak | Marj tarafı (%5). |
| F/K | Piyasa değeri / Faaliyet kârı | Düşük olması iyidir. Sıfır veya negatifse "ucuz" değil "zarar ediyor" demektir; sistem bunu en kötü sıraya koyar. |
| PD/DD | Piyasa değeri / Özkaynak | Bilgi amaçlı sütun; %OzEder ile aynı şeyi ölçtüğü için puana ayrıca girmez. |
| Piyasa Farkı | 20 günlük hisse getirisi − piyasa getirisi | Göreli güç. Teknik puanın en ağır bileşeni. |
| Dönem | — | Hangi bilançoya bakıldığı. Yanında ⚠ varsa bu hisse piyasanın geri kalanından farklı bir döneme ait. |
"-" işaretinin anlamı
Bir hücrede tire varsa o rasyo hesaplanamamıştır — sıfır çıkmamıştır. En sık sebep bilanço biçimidir: bankaların ve finansal kuruluşların tablosunda "Kısa Vadeli Yükümlülükler", "Dönen Varlıklar" gibi kalemler yoktur.
4. Puan: Temel ve Teknik
Tabloda tek bir "puan" sütunu yoktur, iki tane vardır. Bu bilinçli bir ayrımdır: biri şirketi, diğeri o günkü hareketi ölçer ve toplanmaları anlamlı değildir.
Temel — 0 ile 1000 arası
Yedi bilanço rasyosunun her biri için hissenin tüm piyasa içindeki yüzdelik sırası (0–100) bulunur, ağırlıkla çarpılır ve toplanır. Ağırlıklar gerçekten yüzde anlamına gelir:
| Grup | Bileşen | Ağırlık |
|---|---|---|
| Değerleme — 45 | %ReelEder | 25 |
| %OzEder | 15 | |
| F/K | 5 | |
| Kârlılık — 35 | NetK/OzV | 20 |
| FaalK/OzV | 10 | |
| BrütK/OzV | 5 | |
| Sağlamlık — 20 | R_Cari | 20 |
Temel puan seans içinde değişmez — girdilerinin hepsi bilançodan gelir. Gün boyunca hareket eden tek şey Teknik'tir. Ölçülemeyen bir rasyo hesaba katılmaz; ağırlığı kalan rasyolara dağıtılır, böylece bilançosu eksik bir şirket ne ödüllendirilir ne cezalandırılır.
Teknik — işaretli, −2250 ile +1000 arası
Dört ayrı sinyalin toplamıdır. Değerleri ölçümle kalibre edilmiştir, elle seçilmemiştir:
| Bileşen | Koşul | Katkı |
|---|---|---|
| Piyasa Farkı (RS-20) en ağır bileşen | 20 günde piyasadan ≥ %20 iyi | +500 |
| 20 günde piyasadan ≤ −%20 kötü | −750 | |
| Rejim zayıfken | 0 (uygulanmaz) | |
| MACD ince ayar | Yeşil bar uzuyor / sıfırı yukarı kesti — yön yeni döndüyse | +250 |
| Kırmızı bar kısalıyor (teyitli) / yeşil bar kısalıyor (yeni döndü) | −250 | |
| Sıfırı aşağı kesti (yeni döndü) | −500 | |
| Gün içi yön | Fiyat açılışın üstünde | +250 |
| Fiyat açılışın altında ve endeksten kötü | −1000 | |
| Sert düşüş | Günlük değişim ≤ −%8 ve piyasa rejimi zayıf değil | −1000 |
Ağırlıkların değiştirilmesi
Temel ≥ 600 gibi bir eşik sessizce başka bir şey ifade etmeye başlar.
5. Günlük tarama kurulumu
Aşağıda, seans sırasında günlük takip için kullanılan bir tarama kurulumu adım adım anlatılmaktadır: Teknik ≥ 500, Temel ≥ 600 ve sonuçların R_Hcm'e göre büyükten küçüğe sıralanması. Kurulum üç adımdan oluşur; bir kez kaydedilmesi yeterlidir.
Adım 1 — Teknik ≥ 500
Teknik puanın alabileceği değerler ayrık olduğu için 500 eşiği çok belirli bir kümeyi geçirir. Tavan +1000 olduğuna göre, bu eşiği aşmanın yalnızca iki yolu vardır:
- Piyasa Farkı +500 — hisse son 20 günde piyasayı en az %20 yenmiş; tek başına eşiği karşılar.
- MACD +250 ve gün içi +250 birlikte — yani hem yeni dönmüş bir yukarı sinyal var hem de bugün açılışın üstünde.
Yani bu filtre pratikte "sinyal tarafında gerçekten bir şey oluyor" demektir; tek bir zayıf işaretle geçilmez.
Adım 2 — Temel ≥ 600
İki filtre birlikte, "hem bilançoya göre iyi durumda hem de şu an hareket eden" hisseleri bırakır. Bu kesişim tipik olarak çok dardır — bir avuç satır normaldir, hatta bazı günler hiç sonuç çıkmaması da normaldir.
Adım 3 — R_Hcm'e göre sırala
Sonuç ve kayıt
Kaydet filtreleri ve sıralamayı hesabınıza yazar; ertesi gün uygulama aynı kurulumla açılır. Filtre satırı kapansa bile Filtrele düğmesindeki rozet kaç filtrenin açık olduğunu göstermeye devam eder — tablonun neden kısa olduğunu oradan anlarsınız.
6. Bilanço nasıl okunur
Bir hisseye çift tıklamak ya da B düğmesi bilanço sayfasını açar. Solda fiyat geçmişi, sağda son beş dönemin bilanço ve gelir tablosu grafikleri vardır.
İnceleme sırası
- Üstteki özet. Öz Eder, Reel Eder ve Top Eder'i Son Fiyat ile karşılaştırın. Fiyat Reel Eder'in belirgin altındaysa şirket muhafazakâr bir hesapla bile ucuzdur.
- Varlık ve Kaynak Dağılımı. Sol sütun varlıklar (dönen + duran), sağ sütun kaynaklar (kısa/uzun vadeli borç + özkaynak). Özkaynak payı dönemler boyunca büyüyorsa şirket kendi kaynağıyla büyüyor; borç payı büyüyorsa değil.
- Kesikli çerçeveli sütun. En sağdaki hayalet sütun, bir yıl önceki aynı dönemin bugünkü parayla karşılığıdır. Nominal olarak büyümüş görünen bir kalem, enflasyon düzeltmesiyle küçülmüş olabilir — asıl soru budur.
- Gelir Tablosu ve Kârlılık. Satış geliri çizgisi ile brüt/faaliyet/dönem kârı sütunları birlikte okunur. Satış artarken kâr artmıyorsa marj eriyor demektir.
-- gösterir. Bu bir hata değildir: o bilanço biçiminde rasyoların dayandığı kalemler bulunmaz, dolayısıyla puan hesaplanmaz.
7. Grafikler
G düğmesi ya da bilanço sayfasındaki Grafik günlük mum grafiğini açar.
| Kontrol | Ne yapar |
|---|---|
| 1A / 3A / 6A / 1Y / Tümü | Görünen zaman aralığı. |
| MA + iki kutu | İki hareketli ortalama; periyotları kutulardan değiştirilir (varsayılan 21 ve 70). |
| RSI (14) | Aşırı alım/satım panelini açar. |
| MACD | Tablodaki Teknik puanın MACD bileşeninin geldiği panel. Histogram barlarının uzayıp kısalması sinyali üretir. |
| Piyasa | Yaklaşık 600 hissenin medyan getirisinden türetilmiş piyasa vekili çizgisi. Görünen aralığın ilk mumundan başlayacak şekilde ölçeklenir: mumlar çizginin üstündeyse hisse piyasayı yeniyor. |
Tablodaki Piyasa Farkı sütunuyla bu çizgi aynı şeyin iki gösterimidir: sütun sayıyı, çizgi seyri verir. Teknik puanı yüksek bir hissede mumların çizginin üstünde seyretmesini beklersiniz; öyle değilse sayının nereden geldiğine bakmak gerekir.
8. Takip listesi ve portföy
Takip listesi
Bir hisseyi satır içindeki T düğmesiyle ya da grafik/bilanço sayfalarındaki ☆ Takip Ekle ile listeye alırsınız. Liste ana tablonun hemen altında, aynı sütun düzeniyle görünür — yani takip ettiklerinizi tüm piyasayla aynı ölçütlerle okursunuz.
Takip listesindeki bir hissenin Temel hücresine kendi değerlendirmenizi yazabilirsiniz. O hisse için sizin sayınız kullanılır ve portföy kartında MANUEL olarak işaretlenir — hesaplanan puanla karıştırılmaz.
Portföy
Sağ paneldeki Portföy düğmesi pozisyonlarınızı açar. Her kart bir hisse: adet, ortalama maliyet, güncel değer, kâr/zarar ve o hissenin iki eksenli değerlendirmesi.
Kartlardaki GÜÇLÜ AL / AL / TUT / SAT / GÜÇLÜ SAT etiketi tek bir puandan değil, iki eksenden birlikte gelir:
| Etiket | Koşul |
|---|---|
| GÜÇLÜ AL | Temel ≥ 700 ve Teknik > 0 |
| AL | Temel ≥ 600, veya Temel ≥ 500 ve Teknik > 0 |
| TUT | Diğerleri |
| SAT | Temel < 450, veya Teknik ≤ −500 |
| GÜÇLÜ SAT | Temel < 400 ve Teknik ≤ −500 |
| MANUEL | Temel'e elle bir değer yazmışsınız |
"Güçlü" uçlar bilerek ve ile bağlıdır: iki eksen birden aynı yönü göstermeden uç bir etiket çıkmaz. Etiketin nereden geldiğini kartın üzerine gelerek görebilirsiniz — ipucu Temel X · Teknik ±Y yazar.
Görünüm seçenekleri
Panelin sağ üstündeki düğme ızgara görünümüne geçirir: aynı dokuz veri daha dar kartlarda, kaydırmadan tek ekranda. Panel serbest bir pencere gibi taşınabilir ve genişliği ayarlanabilir; seçtiğiniz görünüm hatırlanır.
9. Sık karşılaşılan durumlar
Filtre uygulanmıyor
Enter tuşuna basıldığında veya kutunun dışına tıklandığında filtre devreye girer. Filtreler yazım sırasında değil, onaylandığında uygulanır.
Temel puan gün içinde değişmiyor
Bu beklenen davranıştır. Temel puan yalnızca bilanço verisinden hesaplanır; bilanço ise çeyreklik olarak güncellenir. Gün içinde değişen sütun Teknik'tir.
Teknik sütunu 0 gösteriyor
Sıfır değeri, sinyalin bulunmadığı anlamına gelmeyebilir; dört ayrı duruma karşılık gelir: sinyal gerçekten yoktur; sinyal ölçülmüş ancak nötr çıkmıştır; değişim ölü bandın altında kaldığı için bastırılmıştır; veya yeterli geçmiş veri yoktur. Hangi durumun geçerli olduğu hücre ipucunda belirtilir.
Sembolün yanındaki ⚠ işareti
İlgili hisse, piyasanın çoğunluğundan farklı bir bilanço dönemine aittir. Rasyoları geçerlidir; ancak karşılaştırmanın farklı dönemler arasında yapıldığı dikkate alınmalıdır.
Puanın elle girilmesi
Takip listesindeki bir hissenin Temel hücresine kendi değerlendirmeniz girilebilir. Bu durumda o hisse için girilen değer kullanılır ve portföy kartında MANUEL olarak işaretlenir.
